arrow-intranet-overlay.png
Sarkon Intranet
Bezoek hier ook ons Intranet!

Eén moment geduld...

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Icon-Home.png Icon-hat.png

logo-PLGonderwijs  kennisdelen04

Ronald Keijzer en Fokke Munk

Professionele leergemeenschap als onderzoeksgroep

Leraren zijn in het algemeen goed in staat om het eigen onderwijs te evalueren en om ideeën te ontwikkelen voor situaties waarin het onderwijs minder oplevert dan we zouden hopen. Leraren die systematisch samen werken aan praktijkproblemen komen tot betere oplossingen. Zo’n samenwerkingsgroep wordt een professionele leergemeenschap (PLG) genoemd. PLG’s vormen daarom een middel om de eigen kracht van de leraar te versterken en om zo te verzorgen dat het onderwijs nog beter wordt. Doel van iedere PLG is het samen leren over de professie; samen leren over het eigen onderwijs en hoe dat mogelijk nog beter kan.

Het werken in een PLG heeft een ander karakter  dan de dagelijkse gesprekken over onderwijs in de lerarenkamer, of in de gangen van de school. Dergelijke gesprekken zijn belangrijk, maar missen vaak de doelgerichtheid en diepgang die specifiek zijn voor het werken in een PLG. De volgende punten geven aan wat het werken in een PLG effectief maakt.

– De PLG richt zich op een probleem van beperkte omvang

– Het probleem heeft betrekking op en is gedefinieerd in termen van het leren en/of ontwikkelen van kinderen.

– Leden van de PLG zijn eigenaar van het probleem.

– Leden van de PLG willen systematisch werken aan de oplossing van het probleem, maar op een manier die inbreng van ideeën van buiten de school mogelijk maakt.

– Leden van de PLG willen en kunnen investeren in het spreken van eenzelfde taal over het onderwijs.

– De samenstelling van de PLG maakt dat alle relevante perspectieven in de PLG vertegenwoordigd zijn.

– Leden van de PLG zijn allen in staat de rol van critical friend te nemen.

– Leden van de PLG willen de resultaten van het werk van de PLG verspreiden onder iedereen voor wie dit resultaat interessant is.

 

Een groep die op een dergelijke manier te werk gaat, is feitelijk een groep die aan de slag gaat met praktijkonderzoek; onderzoek dat tot doel heeft de praktijk systematisch in beeld te krijgen met het oogmerk die praktijk beter te maken.

 

Taal in de rekenles – een voorbeeldkennisdelen02

PLG’s kunnen vele vormen hebben, want er zijn vele manieren om aan de genoemde aandachtspunten invulling te geven. In de kop van Noord Holland heeft het schoolbestuur Sarkon ervoor gekozen om rekencoördinatoren bij elkaar te brengen om gezamenlijk aan het verbeteren van het reken-wiskundeonderwijs binnen de scholen te werken. Het idee daarachter is om dat wat in de bovenschoolse PLG aan de orde komt in de PLG’s rekenen-wiskunde binnen de scholen in te brengen. Uit een inventarisatie van praktijkproblemen kwam naar voren dat het verbeteren van de interactie in de rekenles als belangrijk actiepunt gezien werd. Het verder uitdiepen van dit onderwerp leidde naar de concrete vraag hoe een leraar ‘rekentaal van kinderen kan ondersteunen’.

 

Met het onderwerp ‘taal in de reken-wiskundeles’ was een onderwerp gevonden dat beperkt genoeg was om mee aan de slag te gaan. In het traject liet de PLG zich informeren door een specialist op het gebied van rekentaal. Deze specialist van buiten gaf aan om welke taal het in de reken-wiskundeles gaat, namelijk alledaagse taal, schooltaal en vaktaal, en welke strategieën je als leraar kunt gebruiken om de rekentaal van kinderen te ondersteunen.

In de PLG stond eerst het eigen leerproces centraal. De rekencoördinatoren lieten elkaar met videobeelden van eigen lessen zien hoe zij met de rekentaal omgingen en hoe dit leidde tot het verbeteren van de rekentaal van kinderen. Een opleider nam de rol van critical friend en wees de groep op bronnen en verhelderde bevindingen. De groep ontdekte zo dat je als je aan de rekentaal werkt je de les uit de methode eigenlijk telkens op eenzelfde manier moet doordenken. Het op een rij zetten van deze doordenking zou, zo redeneerde men, ook anderen kunnen helpen. En zo ontstond een rekentaalkaart als product dat helpt om anderen duidelijk te maken waartoe het denkwerk in de PLG geleid heeft (figuur 1). Met dit praktische product is elke rekencoördinator nu in de eigen school bezig om collega’s te helpen de taal van hun leerlingen in de rekenles te verbeteren

Afbeelding

figuur 1: rekentaalkaart

 

Gericht werken aan verbetering

Het onderwijs is voortdurend in beweging. Dagelijks bedenken we dingen die we morgen anders doen en ervaren dan of het beter gaat of juist niet. Het werken in PLG’s vervangt deze dagelijkse kritische doordenking van het onderwijs niet. Het is daarop een aanvulling, in gevallen dat gesignaleerde problemen een meer fundamentele investering noodzakelijk maken.

 

Verder lezen

Over de ervaringen met de PLG van stichting Sarkon is een artikel verschenen in het tijdschrift Volgens Bartjens: Munk, F., Smit, J., Bakker, A., & Keijzer, R. (2015). Hoe zeggen we dit in de rekenles? Volgens Bartjens, 35(1), 34-37.

 

Over de auteurs

Ronald Keijzer is lector rekenen-wiskunde aan de Hogeschool iPabo.

Fokke Munk is hogeschooldocent rekenen-wiskunde aan de Hogeschool iPabo en begeleidt de PLG van rekencoördinatoren van stichting Sarkon.Kennisdelen00